Η «κρυμμένη» αρχιτεκτονική της Ινδίας

 

 

Μπορεί στην Ινδία οι τουρίστες να συρρέουν  στους ναούς, στα παλάτια, στα οχυρά και στα τζαμιά, αλλά τα αρχαία υπόγεια αρχιτεκτονήματα της χώρας, είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστα. Γνωστά και ως υπόγειες βαθμιδωτές δεξαμενές ή αλλιώς «baoris» στην τοπική γλώσσα , όταν πρωτοεμφανίστηκαν περίπου το 600 π.Χ  ήταν οι αποτελεσματικότερες κατασκευές συλλογής νερού. Οι υπόγειες αυτές δεξαμενές που κατασκευάζονταν μέχρι και 9 ορόφους κάτω από το έδαφος συγκέντρωναν μεγάλες ποσότητες βρόχινου νερού κατά την εποχή των θερινών μουσώνων, γεγονός εξαιρετικά σημαντικό όταν ερχόταν η εποχή της μεγάλης ξηρασίας και μαζί με αυτήν ,η έλλειψη νερού στα υδροφόρα κοιτάσματα. Ο πρωταρχικός σκοπός ήταν να παρέχουν άμεσα νερό, πόσιμο , για  πλύσιμο ή άρδευση όλο το χρόνο. Όμως, οι βαθμιδωτές δεξαμενές εξυπηρετούσαν και άλλες σημαντικές λειτουργίες. Αποτελούσαν τόπο ινδουιστικής λατρείας, μέρος συγκέντρωσης για την κοινότητα ή σκιερό καταφύγιο προστατευμένο από τον καυτό ήλιο. Ειδικά για τις γυναίκες, που πολλές φορές ανεβοκατέβαιναν μέχρι και εκατό σκαλιά με τα δοχεία τους μέχρι να προσεγγίσουν την στάθμη του νερού ,ήταν ένας τόπος συναναστροφής σε μία ούτως ή άλλως περιορισμένη κοινωνική ζωή.

 

Όμως ο όρος «υπόγειες δεξαμενές«  υποτιμά την ομορφιά και το μεγαλείο αυτών των κατασκευών. Εκτός από τις πολλαπλές λειτουργίες τους, τα υπόγεια πηγάδια ήταν θαύματα της μηχανικής, της αρχιτεκτονικής και της τέχνης. Ορισμένα από αυτά ήταν πολυτελή και περίτεχνα στολισμένα, άλλα λιγότερο διακοσμημένα αλλά εξίσου χρηστικά. Κάποια ήταν τεράστια σε μέγεθος, ενώ άλλα ήταν πολύ μικρότερα, προοριζόμενα για ιδιωτική χρήση. Πολλές φορές ήταν οι τοπικοί άρχοντες που οικοδομούσαν αυτά τα αρχιτεκτονήματα, χρησιμοποιώντας μια τέτοια ενέργεια ως μέσο για να επιδείξουν την  μεγαλοπρέπεια τους, ως πράξεις φιλανθρωπίας στον τοπικό πληθυσμό.

 

Πολλά από αυτά τα συναρπαστικά κτίρια εξαπλώθηκαν κάποτε σε όλη την Ινδία και για μια χιλιετία αποτελούσαν ίσως τις σημαντικότερες δομές στις κοινότητες. Παρά την εξέχουσα θέση τους, οι υπόγειες κατασκευές έπεσαν στην αφάνεια όταν κρίθηκαν ανυπόφορα ανθυγιεινές, κατά τη διάρκεια του βρετανικού Raj, την περίοδο δηλαδή κυριαρχίας του Βρετανικού Στέμματος στην Ινδική χερσόνησο μεταξύ 1858 και 1947.Τόσο η  εμφάνιση των εγκαταστάσεων ύδρευσης  όσο και ο εξαντλημένος πια υδροφόρος ορίζοντας, επιτάχυνε την εγκατάλειψή τους και, χωρίς την αρχική τους χρήση, οι περισσότεροι χώροι αφέθηκαν στο πέρασμα του χρόνου, γεμίζοντας με λάσπη, βλάστηση και σκουπίδια. Θεωρείται ό,τι πολλές έχουν πια καταρρεύσει και καθώς μια τέτοια κατασκευή επιδεικνύει μικρά σημάδια παρουσίας πάνω από το έδαφος, είναι αδύνατον να ανιχνευτεί. Μερικές κατασκευές έχουν αποκατασταθεί και συντηρούνται σχολαστικά, όπως το ασύγκριτο Rani ki Vav στο Gujarat της Ινδίας  που χαρακτηρίστηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2014. Οι περισσότερες όμως απειλούνται με εξαφάνιση.

 

Το φωτογραφικό υλικό που δημοσιεύτηκε γνωστοποιώντας στο ευρύ κοινό το μεγαλείο των κατασκευών ήταν αποτέλεσμα έργου της δημοσιογράφου και συγγραφέως  Victoria Lautman η οποία το 1985 ταξίδεψε για πρώτη φορά στην Ινδία. Έκτοτε, στα ταξίδια που ακολούθησαν ,επισκεπτόταν αυτά τα υπόγεια αρχιτεκτονήματα καταγράφοντας τους κρυμμένους θησαυρούς που εξαφανίζονται στο πέρασμα του χρόνου. Αφιέρωσε 4 χρόνια φωτογραφίζοντας. Η ίδια αναφέρει :  ‘’Έχουμε συνηθίσει να κοιτάμε ψηλά για την αρχιτεκτονική και όχι προς τα κάτω’’.  Δεν είχα ιδέα για το τί έβλεπα. Η κάθοδος στον υπόγειο χώρο ενίσχυσε μόνο τον αποπροσανατολισμό, δημιουργώντας ψευδαίσθηση του χώρου ..Στον πυθμένα, οι θόρυβοι της επιφάνειας από πάνω σώπασαν, το έντονο φως είχε εξασθενήσει και η ζέστη του μεσημεριού είχε μειωθεί αισθητά. Ήταν σαν να περπατάς σε έναν άλλο κόσμο. ’’

 

Η  Victoria συγκέντρωσε το υλικό σε ένα βιβλίο. Στόχος της είναι να διαδώσει την ύπαρξη των υπόγειων δεξαμενών & να ευαισθητοποιήσει το κοινό για έναν αρχιτεκτονικό θησαυρό που χάνεται από μέρα σε μέρα.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο της  Victoria Lautman εδώ

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*