Τζίμης Πανούσης | O «Αποσυνάγωγος»

Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Τζίμης Πανούσης και το μουσικό συγκρότημα των Μουσικών Ταξιαρχιών θα συλληφθούν κατά τη διάρκεια συναυλίας τους στην Καρδίτσα με την κατηγορία της περιύβρισης κατά της αρχής και του κράτους. Εν τέλει θα αθωωθούν, αλλά αυτό θα είναι μόνο το πρώτο επεισόδιο μιας σειράς δικαστικών περιπετειών για τον μουσικό που έβαλε στο στόχαστρο κάθε ιερό και όσιο της ελληνικής κοινωνίας.

Το 1984, κι ενώ ο νόμος περί λογοκρισίας δεν έχει ακόμη καταργηθεί, οι Μουσικές Ταξιαρχίες κυκλοφορούν τον δίσκο «Αν Η Γιαγιά Μου Είχε Ρουλεμάν» κι αυτόματα θα σημάνει συναγερμός. Σ΄ένα από τα χαρακτηριστικότερα -της δριμύτητας του δίσκου- κομμάτια («Ένα Τραγούδι Για Τον Χειμώνα»), ο Πανούσης μιλά ως ομοφυλόφιλος και ξεκινά με τους στίχους  «Όχι δεν φταίει η μαμά μου / ούτε όπως λένε οι γιατροί / και όπως θέλει να πιστεύει ο μπαμπάς μου / μια ορμονική διαταραχή» για να ολοκληρώσει με μια ευφυή στη σύλληψη αλλά ιδιαίτερα σκληρή εικόνα:

Έχω ένα πόνο στην κοιλιά μου
τη νιώθω να εγκυμονεί
θ’ απλώσω στην ταράτσα τ’ άντερά μου
με μανταλάκια χιαστί
και θα κρεμάσω τα ερμαφρόδιτα μωρά μου
η πρώτη μάνα τραβεστί

O δίσκος λογοκρίθηκε, συγκεκριμένοι στίχοι αφαιρέθηκαν και κινήθηκε διαδικασία αυτοφώρου με βάση το διαρκές αδίκημα «περί τύπου». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συλληφθεί ο διευθυντής της δισκογραφικής και τα μέλη του συγκροτήματος να κρύβονται για καιρό (μαζί τους και ο Μάνος Ξυδούς που είχε αναλάβει την παραγωγή του δίσκου), μέχρι τελικά να παύσει η δίωξη.

Το 1990 κυκλοφορεί τις «Δουλειές του Κεφαλιού» και κατηγορείται για προσβολή εθνικού συμβόλου, καθώς εμφανίζεται στο εξώφυλλο να ανοίγει τρύπες σε ελληνικές σημαίες.

Ακολουθεί η δικαστική του διαμάχη με τον Γιώργο Νταλάρα, όταν με αφορμή τις συναυλίες του τελευταίου για το «Κυπριακό», ο Πανούσης τον παρουσιάζει να βγάζει λεφτά από το στόμα. Στη συνέχεια, εμφανίζεται στο εξώφυλλο του περιοδικού Κλικ ντυμένος Αρχιεπίσκοπος και δαγκώνοντας ένα μήλο. Κατηγορείται μαζί με τους εκδότες του περιοδικού για καθύβριση θρησκεύματος.

Το 2000 κατηγορείται ξανά για προσβολή εθνικού συμβόλου, όταν στην αφίσα της παράστασης «Της Πατρίδας μου η Σημαία» εμφανίζει την ελληνική σημαία με σφυροδρέπανο αντί για σταυρό. Το 2002 παρουσιάζει τον Καζαμία του νέου έτους στο περιοδικό ΜΕΤΡΟ. Εμφανίζεται ως φιγούρα της Παλαιάς Διαθήκης να κρατά στα χέρια του βρέφος τυλιγμένο με τη σημαία των ΗΠΑ και τίτλο «Μωρόν λαβέ».

Σε άλλη φωτογραφία του ίδιου καζαμία, απεικονίζεται ντυμένος Άγιος Βασίλης με εξάρτυση Αφγανού τρομοκράτη.

Το 2005 μηνύεται για εξύβριση και ηθική βλάβη από συνταξιούχο αστυνομικό στον οποίο έκανε τηλεφωνική φάρσα, ενώ το 2006, το 2008 και το 2009 μηνύεται διαδοχικά από χριστιανικές οργανώσεις.

Αθωώνεται σε όλες τις περιπτώσεις και χάνει μόνο την δικαστική διαμάχη με τον Γιώργο Νταλάρα.

«Φεύγει» στις 13 Γενάρη του 2018, έχοντας προηγουμένως κάνει σημεία και τέρατα (ή μάλλον «Χημεία Και Τέρατα» όπως ήταν ο τίτλος δίσκου του που κυκλοφόρησε το 1987 και ασκούσε οξεία κριτική στην στάση της ΚΝΕ ενάντια στην κατάληψη του Χημείου το ’79). Έχοντας βεβηλώσει εθνικά σύμβολα, έχοντας χλευάσει τα νεοελληνικά ήθη, έχοντας συγκρουστεί με τον κλήρο κι έχοντας επικρίνει πολιτικούς (τους οποίους χαρακτήριζε συναδέλφους- «κάνουμε την ίδια δουλειά, κοροϊδεύουμε τον κόσμο») και πρακτικές όλων των κομμάτων, θα περίμενε κανείς πως το «αντίο» στον Τζιμάκο θα αποτελούσε υπόθεση ενός κύκλου ανθρώπων που ενστερνίζονται την ίδια «ανίερη» και «ασεβή» κριτική.

Κι όμως. Εκτός από τους φίλους, ακόμα και οι αντίπαλοι θα τον αποχαιρετήσουν με θερμά και ειλικρινή λόγια. Ο Γιώργος Νταλάρας θα μιλήσει για άνθρωπο που «με τη σκέψη και την οξύτητα του λόγου του ήταν χρήσιμος στην κοινωνία» και θα συμπληρώσει πως «οι αντιθέσεις που είχα μαζί του στο παρελθόν, με κάνουν να λυπάμαι ακόμα πιο βαθιά». Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης (με την οικογένεια του οποίου ο Πανούσης είχε ασχοληθεί ουκ ολίγες φορές) θα τον χαρακτηρίσει καλλιτέχνη που «δεν συμβιβάστηκε ποτέ και αντίθετα με άλλους συναδέλφους του, δεν θυσίασε το ταλέντο και το χιούμορ του για να γίνει αρεστός».

Ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας («προβληματικό παιδί» για τον Πανούση), θα κάνει λόγο για έναν «πρωτοπόρο και ευρηματικό» καλλιτέχνη που «δημιούργησε μια δίκη του κατηγορία» και «χαρακτηρίστηκε από την καυστικά σατιρική ματιά του απέναντι στην εξουσία, την πολιτική και την κοινωνία», ενώ και το ΚΚ (που είχε δεχθεί μπόλικη κριτική) εξέφρασε με μια λιτή έστω ανακοίνωση τα συλλυπητήριά του.

Μοναδική παραφωνία; Η Ελένη Λουκά, που παρευρέθη στην εξόδιο ακολουθία για να τον χαρακτηρίσει «όργανο του Σατανά» και να πιθανολογήσει πως «στην κόλαση θα καίγεται τώρα». Αξίζει πάντως να σημειωθεί, πως ο «βλάσφημος» Πανούσης στην πραγματικότητα δεν είχε και τόσο κακές σχέσεις με την εκκλησία. Και οι δυο του γάμοι ήταν θρησκευτικοί, ενώ επισκεπτόταν για περισσότερα από 15 χρόνια ένα μοναστήρι στην Άνδρο, λόγω των φιλικών του σχέσεων με τον μοναχό Ευδόκιμο, ο οποίος μάλιστα τον είχε χαρακτηρίσει ως τον «καλύτερο χριστιανό».

Αυτό που μένει είναι πως έζησε ολόκληρη τη ζωή του ως αποσυνάγωγος, ως ένας αιρετικός που ενοχλεί, θίγοντας ευαίσθητα κοινωνικά, εθνικά και θρησκευτικά ζητήματα για τα οποία αποφεύγουμε να μιλάμε. Έζησε πολύ κοντά στο όριο του να δαιμονοποιηθεί και να κυνηγηθεί, όμως αγαπήθηκε και προσέλκυσε πλήθος κόσμου στις παραστάσεις του.

Θα μνημονεύεται για το άφθονο γέλιο που χάρισε με το πηγαίο και απολαυστικό του χιούμορ, αλλά ταυτόχρονα θα συνεχίσει να είναι  «η πρώτη μάνα τραβεστί» ή το γυφτάκι στην Πανεπιστημίου, με τα τραγούδια πατσαβούρια του να γυαλίζει το παρμπρίζ και τα όνειρά μας σε στάσεις λεωφορείου.

 

 

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*