Φώτο από το «πουθενά»: Η πρώτη εικόνα μαύρης τρύπας είναι γεγονός!

Έρημος της Ατακάμα, Χιλή: Τηλεσκόπια της Μεγάλης Χιλιοστομετρικής Διάταξης της Ατακάμα (ALMA) που συμμετέχουν στο δίκτυο Event Horizon Telescope (photo: Y. Beletsky LCO/ESO)

Mε έξι ταυτόχρονες συνεντεύξεις τύπου σε Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες, Τόκιο, Σαντιάγο (Χιλή), Σαγκάη και Ταϊπέι οι επιστήμονες του διεθνούς προγράμματος Event Horizon Telescope (EHT) ανακοίνωσαν την για πρώτη φορά αποτύπωση μιας μαύρης τρύπας. Μέχρι τώρα, βασίζαμε την πεποίθησή μας για την ύπαρξη των μαύρων τρυπών σε ενδείξεις όπως η βαρυτική επίδραση που ασκούν και στη μελέτη φαινομένων όπως τα σούπερνοβα και οι ακτίνες Χ, θεωρώντας πως δεν μπορούν να εκπέμψουν κανενός είδους φως που θα επιβεβαίωνε την ύπαρξή τους.

Το ΕΗΤ αποτελεί ένα διεθνές δίκτυο ραδιοτηλεσκοπίων που δημιουργήθηκε με σκοπό να παρατηρήσει το περιβάλλον του Τοξότη Α* (της μαύρης τρύπας στο κέντρο του γαλαξία μας), αλλά και την μαύρη τρύπα στο κέντρο του γιγαντιαίου γαλαξία Messier 87. Συλλέγει δεδομένα από το 2006, ενώ η συγκεκριμένη φώτο αναμενόταν να παραχθεί τον Απρίλη του 2017.

Εν τέλει, ύστερα από δύο επιπλέον χρόνια παρατηρήσεων και αναλύσεων σε υπολογιστή, οι επιστήμονες έδωσαν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη συνδυασμένη προσπάθεια 8 αστεροσκοπείων σε έξι βουνά (σε ΗΠΑ, Ισπανία, Χιλή, Χαβάη, Μεξικό και Νότιο Πόλο) και 4 ηπείρους. Πρόκειται για τη φωτογραφία της μαύρης τρύπας στο κέντρο του M87, 55 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά.

6,5 δις φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο

Αποτελεί το σημείο χωρίς επιστροφή. Οτιδήποτε περάσει τον «ορίζοντα γεγονότων» (event horizon) χάνεται υπό το βάρος των τεράστιων βαρυτικών δυνάμεων που ασκούνται. Ούτε το φως δεν μπορεί να δραπετεύσει.

Το «φωτεινό στεφάνι» γύρω από την μαύρη τρύπα δημιουργείται λόγω των ζεστών αερίων, των έντονων πιέσεων και των μαγνητικών πεδίων που προκαλούν εκροή ενέργειας προς κάθε πλευρά. Συχνά, «πυροδοτούνται» κβάζαρ και άλλα ιδιαίτερα «βίαια» φαινόμενα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι (υπερμεγέθεις) μαύρες τρύπες που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε πως κρύβονται στο σκοτάδι, να αποτελούν εν δυνάμει μερικά από τα πιο φωτεινά ουράνια αντικείμενα.

Η σκιά στο κέντρο του φωτεινού στεφανιού δημιουργείται από την βαρυτική κάμψη και την «παγίδευση» του φωτός. Στην ουσία πρόκειται για το σημείο πέρα από τον ορίζοντα γεγονότων, το τελευταίο όριο δηλαδή, μετά το οποίο τίποτα δεν επιστρέφει.

Η πρώτη εικόνα μαύρης τρύπας θεωρείται πως θα τεστάρει και την εγκυρότητα της Θεωρίας της Γενικής Σχετικότητας του Αϊνστάιν, ο οποίος -μεταξύ άλλων- προέβλεπε μέσω διαφορικών εξισώσεων τον σχηματισμό περιοχών του χώρου, ύστερα από την βαρυτική κατάρρευση των αστεριών, όπου η ύλη και ο χωροχρόνος… απλά δεν υφίστανται.

Παράλληλα, ο Αινστάιν είχε προβλέψει πως αέρια με τη μορφή πλάσματος θα μπορούσαν να καταστήσουν τον ορίζοντα γεγονότων ορατό.

Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι μικρές σε σχέση με άλλα αντικείμενα, για αυτό και δεν ήταν μέχρι στιγμής ορατές. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μαύρη τρύπα στο κέντρο του Μ87 είναι πιθανότατα η μεγαλύτερη που μπορεί να «ανιχνευθεί¨ από τη Γη.

Η μελέτη των μαύρων τρυπών είναι πολύ βασική για να κατανοήσουμε το πως σχηματίζονται τα ηλιακά συστήματα, ενώ η πρώτη φώτο που δημοσιεύεται θα επιτρέψει στους επιστήμονες να έχουν μια εντελώς νέα οπτική, που θα επιβεβαιώσει ή και θα ανατρέψει μέρος της ως τώρα επιστημονικής γνώσης.

1 Trackback / Pingback

  1. Live: Συνέντευξη τύπου του ΕΗΤ για μια «σημαντική ανακοίνωση» - radio nebula

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*