Cypherpunk Movement: Τι κατάφερε το κίνημα που θέλησε να αλλάξει τον κόσμο;

«Βρισκόμαστε κυριολεκτικά σε έναν αγώνα μεταξύ της ικανότητάς μας να χτίζουμε και να αναπτύσσουμε τεχνολογία και της ικανότητάς τους να χτίζουν και να αναπτύσσουν νόμους και συμφωνίες. Καμία πλευρά δεν πρόκειται να κάνει πίσω ή να συμμορφωθεί, αν δε χάσει οριστικά τη μάχη»

John Gilmore

Σε προηγούμενο άρθρο, σχετικά με το διαδικτυακό μυστήριο που ακούει στο όνομα Cicada 3301, αναφερθήκαμε στο κίνημα των cypherpunks των δεκαετιών ’80-’90 και την πιθανότητα να αποτελούν οι εμπνευστές του Cicada κομμάτι εκείνης της εποχής. Τι ήταν όμως οι cypherpunks και πόσα από αυτά που προσδοκούσαν, κατάφεραν να πετύχουν;

Οι στόχοι τους ήταν ιδιαίτερα υψηλοί, καθώς όπως έχουμε ήδη πει, εισήγαγαν τη χρήση της κρυπτογράφησης με σκοπό την πολιτική και κοινωνική αλλαγή. Με βάση αυτό, μια πρόχειρη εκτίμηση λέει πως δεν πέτυχαν και πολλά, μιας και ο κόσμος μας, 20 χρόνια μετά, μοιάζει ίδιος και απαράλλαχτος. Κάθε πτυχή της ζωής μας ελέγχεται και παρακολουθείται, οι εκπρόσωποι των ελίτ στρογγυλοκάθονται ακόμα στις «καρέκλες» τους και το cypherpunk κίνημα βρίσκεται καταχωνιασμένο στα χρονοντούλαπα της ιστορίας. Ας ρίξουμε τώρα και μια προσεχτικότερη ματιά για να επαληθεύσουμε πως δεν κάνουμε λάθος.

Κεφάλαιο Πρώτο: H Σύλληψη

Πριν τη δεκαετία του ’70, όταν ακόμα δεν υπήρχε διαδίκτυο, η χρήση της κρυπτογραφίας ήταν κάτι που αφορούσε τον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες, οι οποίες με αυτόν τον τρόπο διαφύλασσαν το απόρρητο των επικοινωνιών τους. Κάπου στο 1969 δημιουργήθηκε το πρώτο υποτυπώδες δίκτυο (ARPANET) με τη σύνδεση 4 ηλεκτρονικών υπολογιστών από 4 διαφορετικά Πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Όπως ήταν φυσικό, οι τακτικές κρυπτογράφησης έπρεπε να εφαρμοστούν σιγά σιγά και στο νέο δίκτυο.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1975, το ίντερνετ δεν ήταν ακόμα διαδεδομένο. Έτσι και αλλιώς βρισκόταν στα σπάργανα και για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνταν μόνο από «λίγους και καλούς». Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η αμερικανική κυβέρνηση αποφασίζει να εκδώσει το Data Encryption Standard, ένα πρωτόκολλο σχετικά με την κρυπτογράφηση δεδομένων, θεωρώντας μάλλον πως έτσι θα βοηθήσει το έργο όσων δούλευαν για λογαριασμό της.

Την ίδια περίπου περίοδο, εκδίδεται και το έργο δυο επιστημόνων (Whitfield Diffie και Martin Hellman) πάνω στο αντικείμενο, με τίτλο New Directions in Cryptography (Νέες Κατευθύνσεις στην Κρυπτογραφία). Αυτά τα 2 βιβλία ενδεχομένως να μη σήμαιναν τίποτα εκείνη την εποχή. Η εξέλιξη όμως του διαδικτύου τα αμέσως επόμενα χρόνια, θα τα καθιστούσε Βίβλους στα χέρια των πρώτων «πειρατών».

Κεφάλαιο Δεύτερο: H Γέννηση

Το 1985, ο ειδικός σε θέματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και κρυπτογράφησης David Chaum, δημοσιεύει μια εργασία του με τίτλο Security without Identification: Transaction Systems to Make Big Brother Obsolete (Ασφάλεια χωρίς Ταυτοποίηση: Συστήματα Συναλλαγής για να Γίνει ο Μεγάλος Αδερφός Απαρχαιωμένος). Η εργασία αυτή, με τη ρητή αναφορά στον Μεγάλο Αδερφό του Όργουελ, έγινε η αγαπημένη των «ανήσυχων» χάκερς της πρώιμης εποχής του ίντερνετ και θεωρείται από πολλούς ως το σημείο απ’ όπου ξεκίνησαν όλα.

Το 1992, και με το ίντερνετ σιγά σιγά ν’ αρχίζει να επεκτείνεται, τρεις φίλοι (Eric Hughes, Timothy C. May και John Gilmore) σχηματίζουν την πρώτη cypherpunk ομάδα, όρος που επινοήθηκε από μια φίλη τους, την Jude Milhon και προήλθε από τις λέξεις cipher (κρυπτογράφημα) και cyberpunk (κυβερνοαλήτης). Μέσα από τις συζητήσεις τους δημιουργήθηκε η πρώτη (και θρυλική πλέον) mailing list, μια λίστα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων με το ίδιο όραμα. Το επόμενο διάστημα η λίστα θα αριθμούσε εκατοντάδες μέλη και ο Hughes θα δημοσίευε το «A Cypherpunk’s Manifesto».

Η ιδιωτικότητα είναι αναγκαία σε μια ανοιχτή κοινωνία στην ηλεκτρονική εποχή. Η ιδιωτικότητα  δεν είναι μυστικοπάθεια. Ένα ιδιωτικό θέμα είναι κάτι που κάποιος δε θέλει να το γνωρίζει ολόκληρος ο κόσμος, αλλά ένα μυστικό θέμα είναι κάτι πους κάποιος δε θέλει να το μάθει κανείς. Η ιδιωτικότητα είναι η δύναμη να αποκαλύπτει κανείς τον εαυτό του επιλεκτικά στον κόσμο.

Δεν μπορούμε να περιμένουμε να μας χαρίσουν από καλοσύνη ιδιωτικότητα οι κυβερνήσεις, οι εταιρείες ή άλλοι απρόσωποι οργανισμοί. Είναι προς όφελός τους να μιλούν εξ ονόματός μας και πρέπει να περιμένουμε πως αυτό θα κάνουν. Πρέπει να υπερασπιστούμε την ιδιωτικότητά μας, αν θέλουμε να έχουμε καθόλου.

Κεφάλαιο Τρίτο: H δράση

Photo By Trescabehling/ Φώτο σύλληψης της «νονάς» του κινήματος λόγω της συμμετοχής της στο κίνημα των κοινωνικών δικαιωμάτων

Το κίνημα των cypherpunks είχε μια ομολογουμένως έντονη, αλλά και πολύμορφη δράση. Μια συνηθισμένη τους τακτική ήταν επίδειξη κοινωνικής ανυπακοής απέναντι σε καταστάσεις που προωθούσε το αντίπαλο στρατόπεδο, αυτό του κοινωνικού ελέγχου. Κάτι τέτοιο συνέβη, όταν η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να απαγορεύσει τη χρήση κρυπτογραφικού κώδικα, κάτι που μέχρι τότε ήταν νόμιμο, λανσάροντας τη χρήση ειδικής άδειας για λόγους κρυπτογράφησης. Τότε, μέλη του κινήματος διοχέτευσαν δημόσια έναν αλγόριθμο που ο καθένας θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως «σφραγίδα» για τα προσωπικά του e-mail.

Παράλληλα, συγκρούστηκαν αρκετές φορές στις αίθουσες των δικαστηρίων, μηνύοντας την αμερικανική κυβέρνηση για νόμους που θεωρούσαν αντισυνταγματικούς ή ασύμβατους με την Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Τώρα, όσον αφορά στο αν πρωταγωνίστησαν σε μαζικές κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ των ηλεκτρονικών δομών των κυβερνήσεων ή των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, αυτό είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει… Πάντως τέτοιου είδους επιθέσεις συνεχίζονται κανονικά και σε αμείωτη ένταση στις μέρες μας από αυτούς που αποκαλούμε χάκερς.

Το περιοδικό- σύμβολο για την cyberpunk κουλτούρα. Φώτο από MONDO 2000 History Project archives.

Κεφάλαιο Τέταρτο: Η Κληρονομιά

Ο Γουίλιαμ Γκίμπσον, συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και πατέρας του όρου κυβερνοπανκ, τον οποίο εισήγαγε στα ιδιαίτερα δημοφιλή έργα του όπως ο Νευρομάντης, έχει δηλώσει πως την περίοδο εκείνη σκόπευε να γράψει μαζί με τη «νονά» του cypherpunk και φίλη του Jude Milhon, ένα βιβλίο με τίτλο Πώς να μεταλλάξετε και να κατακτήσετε τον κόσμο. Το βιβλίο θα αφορούσε χάκερς και το πώς μπορούν όντως να αλλάξουν τον κόσμο και μάλιστα μέχρι το τέλος της δεκαετίας, όμως σύμφωνα με τον ίδιο, όταν άρχισε να ασχολείται με το χάκινγκ για τους σκοπούς του βιβλίου, διαπίστωσε πως βιαζότανε πάρα πολύ.

Δεκαετίες μετά, ο κόσμος μας μοιάζει ίδιος, αλλά μάλλον βιαζόμαστε και εμείς αν θεωρούμε πως το κίνημα των cypherpunks ηττήθηκε. Αν κοιτάξει κανείς πιο βαθιά, θα διαπιστώσει πως η κληρονομιά τους ζει, βασιλεύει και μοιάζει πιο απειλητική από ποτέ.

Και δεν αναφερόμαστε στους διαβόητους Anonymous, που αποτελούν τέκνα του κινήματος, και στη μοναδική τους ικανότητα να τρομοκρατούν την «αυλή του βασιλιά» με αλλεπάλληλα σαμποτάζ, ικανά να γονατίσουν ακόμα και τα πιο σύγχρονα συστήματα κυβερνοασφάλειας. Αναφερόμαστε στην ίδια τη γενιά του 90.

Για παράδειγμα, ένα από τα μέλη εκείνης της «φουρνιάς» πέτυχε ένα τεράστιο πλήγμα στον «σύγχρονο κόσμο». Πρόκειται για τον Τζούλιαν Ασάνζ, ιδρυτή των WikiLeaks. Oι πρωτοπόροι του cypherpunk τον θυμούνται πιτσιρικά να στέλνει το πρώτο του μήνυμα στη θρυλική mailing list με αφορμή το ανελέητο κυνήγι της κυβέρνησης προς το κίνημα. «Είμαι ενοχλημένος» σχολίαζε. Στις μέρες μας, η διαρροή από τον ίδιο εκατοντάδων χιλιάδων απόρρητων εγγράφων από μυστικές υπηρεσίες και πολιτικούς, που αποκαλύπτουν το ωμό πρόσωπο των ελίτ, σίγουρα έχει ενοχλήσει ή μάλλον εξοργίσει κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο. Ο Ασανζ φαίνεται να έχει πατσίσει και με το παραπάνω.

Photo By Neurosynthetic/ O J. Gilmore στο φεστιβάλ Burning Man

Ο Jacob Appelbaum ανέπτυξε το δίκτυο Tor που είναι προσβάσιμο σε όλους και εξασφαλίζει ανώνυμη περιήγηση στο διαδίκτυο, ενώ o Bram Cohen άλλαξε τελείως την ψυχαγωγία μας, δημιουργώντας το BitTorrent για δωρεάν κατέβασμα ταινιών, μουσικής και άλλων δεδομένων, κάτι που βρίσκεται συνεχώς στο στόχαστρο των Αρχών, καθώς ζημιώνει εταιρείες-κολοσσούς. Και οι δυο τους μέλη του cypherpunk κινήματος.

Ο John Gilmore, μέλος της αρχικής cypherpunk τριάδας, ίδρυσε την Electronic Frontier Foundation που δραστηριοποιείται στον τομέα της υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών στο διαδίκτυο, έχοντας πετύχει σημαντικές νίκες ενάντια στον «Μεγάλο Αδερφό».

Και για το τέλος, το bitcoin. Δημιουργήθηκε από άγνωστο ή αγνώστους που συστήνονται με το όνομα  Satoshi Nakamoto και αποτελεί κρυπτονόμισμα που επιτρέπει την ελεύθερη συναλλαγή μεταξύ δύο πλευρών. Ενίσχυσε σημαντικά εγχειρήματα όπως το WikiLeaks, καθώς μπορούν να στηρίζονται οικονομικά μέσω του κρυπτονομίσματος. Η εξάπλωση του είναι ραγδαία και μπορεί η στάση των κυβερνήσεων απέναντί του να χαρακτηρίζεται προς το παρόν από αμηχανία, ωστόσο είναι δεδομένo πως σύντομα θα επιχειρήσουν να το ελέγξουν.

Σύμφωνα όμως με τους ειδικούς, κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολη υπόθεση και αν όντως το bitcoin συνεχίσει ανεξέλεγκτο, τότε η εξάπλωσή του θεωρείται ικανή να προκαλέσει την επανάσταση της γενιάς μας, μια κοινωνική και οικονομική αλλαγή που θα έχει αντίκτυπο αντίστοιχο με αυτόν της εξάπλωσης του internet. Oι δημιουργοί του bitcoin πάντως, όποιοι και αν είναι, έχουν πιστώσει την πατρότητα του εγχειρήματος στις «ένδοξες μέρες του ’90».

3 Trackbacks / Pingbacks

  1. Σε έκδοση κρυπτονομίσματος προχωρά η Βενεζουέλα - radio nebula
  2. H διαδρομή του Τζούλιαν Ασάνζ ως τη σύλληψη - radio nebula
  3. Στιγμιότυπα από τη δράση του Τζούλιαν Ασάνζ μέχρι τη σύλληψη - radio nebula

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*